Đan lát – nghề thủ công truyền thống của dân tộc Mông

Đan lát - nghề thủ công truyền thống của dân tộc Mông

Người Mông có thể tạo ra nhiều loại sản phẩm đan lát khác nhau. Tuy nhiên, những năm gần đây, với sự phát triển và thương mại hóa, kỹ thuật đan lát truyền thống của người Mông và nhiều dân tộc khác đang mai một dần. Để tiếp nối và phát triển lại nghề đan lát truyền thống của dân tộc Mông, chàng trai Giàng A Hành đến từ huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) đã học lại nghề đan lát. Sản phẩm đan lát bằng tre của anh thân thiện với môi trường. Hiện sản phẩm đã được mang đến cho nhiều bạn bè và du khách gần xa.

Nghề đan lát truyền thống

Những năm gần đây nghề đan lát truyền thống của đồng bào dân tộc Mông dần mai một. Nhiều đồ gia dụng được làm từ mây tre đan truyền thống và thân thiện với môi trường; được thay thế bằng đồ nhựa và một số sản phẩm khác; tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng gia đình.

Nơi đây người Mông chiếm 90% dân số. Nghề nghiệp của họ gắn liền với sản xuất nông, lâm nghiệp. Do đó những sản phẩm mà họ làm ra cũng để phục vụ cho chính nhu cầu của đời sống hằng ngày. Trong nhiều nghề truyền thống của người Mông La pán Tẩn thì đan lát là nghề thủ công có từ lâu đời của đồng bào. Có lẽ ngay từ khi còn nhỏ người Mông đã được bao bọc; bởi những cánh rừng bạt ngàn tre, trúc. Và vì thế, tâm hồn của họ luôn chất phác, mộc mạc và thật gần gũi với thiên nhiên; ngay cả trong cách thể hiện các sản phẩm đan lát của mình.

Nghề đan lát truyền thống
Người Mông tạo ra những sản phẩm đan lát đẹp mắt

Trong các sản phẩm đan lát của đồng bào thì Gùi (Lu cở) của người Mông thuộc loại sản phẩm đặc sắc nhất. Đồng bào thường tranh thủ những lúc rảnh rỗi; những ngày trời mưa không đi nương để cùng nhau tụ họp bên bếp lửa vừa tâm sự; trao đổi chuyện đời sống sinh hoạt, sản xuất vừa đan Lu cở. Đến với La Pán Tẩn hôm nay du khách sẽ nhìn thấy nhiều đổi khác nhưng không vì thế mà nghề đan lát bị mai một.

Gìn giữ văn hóa dân tộc

Sau khi học chuyên nghiệp, trở về quê lập nghiệp, chàng trai Giàng A Hành, 25 tuổi, ở xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải, Yên Bái đã nỗ lực tìm hiểu, phát triển nghề truyền thống của cha ông với nhiều sản phẩm chất lượng làm từ các loại cây sẵn có của địa phương, được nhiều người biết đến và yêu thích. Mỗi ngày Giàng A Hành lại chăm chút, cải tiến sản phẩm; với ước mong khi du khách đến với miền đất “thiên đường của ruộng bậc thang”; sẽ có thêm những trải nghiệm về nghề truyền thống của dân tộc địa phương.

Tốt nghiệp Cao đẳng Dược tại Thái Nguyên, không xin được việc, Giàng A Hành trở về quê hương ở bản Hồ Nhì Pá, xã Lao Chải với nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền. Sau thời gian đầu mất phương hướng, A Hành quyết định không đi làm thuê ở các thành phố lớn như nhiều thanh niên khác, thay vào đó, Hành quyết tâm học lại nghề đan lát truyền thống của dân tộc. Đưa các sản phẩm đan lát thân thiện với môi trường đến bạn bè và du khách gần xa.

Gìn giữ văn hóa dân tộc
Giàng A Hành nối nghiệp đan lát của dân tộc

Để có các sản phẩm mẹt, rọ, sọt…  chất lượng, A Hành luôn dành thời gian lựa chọn những cây tre, cây nứa thật đẹp, sau đó dồn tâm huyết để chau chuốt. Hành cho biết, việc nối nghiệp và phát triển nghề đan lát là một bài toán khó. Nhưng càng khó thì càng phải quyết tâm: “Thời gian tới em mong muốn làm được nhiều sản phẩm hơn nữa; ví dụ như tạo ra những đồ làm quà lưu niệm để phục vụ du lịch”.

Phát huy truyền thống tốt đẹp

Điều thuận lợi của Giàng A Hành là mỗi bước đi đều có sự dìu dắt của bố – ông Giàng A Là – một người đan lát và chế tác các sản phẩm truyền thống khéo léo nhất bản. Ở tuổi xế chiều, ông Là không chỉ mong muốn con trai mà có nhiều thanh niên trong bản, trong xã quan tâm, học hỏi, nối nghiệp cha ông để phát triển. Đưa các sản phẩm đan lát truyền thống của dân tộc đến với bạn bè gần xa; trở thành hàng hóa phục vụ khách du lịch.

Ông Giàng A Là cho biết: “Nghề đan lát đang mai một; tôi muốn các cháu giữ nghề, khôi phục nó. Không chỉ giữ được nghề của cha ông mà còn có thu nhập bền vững”. Chỉ sau 2 năm, hàng trăm sản phẩm của A Hành đã hoàn thành, có mặt trên thị trường và bày bán trong các ngày hội văn hóa huyện Mù Cang Chải, được nhiều nhà hàng, nhà nghỉ, du khách lựa chọn, yêu thích.

Anh Hảng A Dê, chủ Homestay Thu Dê ở thị trấn Mù Cang Chải cho biết: “Quá trình sử dụng tôi thấy chất lượng sản phẩm tốt. Những đồ này mình mang về có thể sử dụng được vào rất nhiều việc. Ví dụ như treo trang trí trong nhà”. Mỗi ngày Giàng A Hành lại chăm chút, cải tiến sản phẩm. Với ước mong khi du khách đến với miền đất “thiên đường của ruộng bậc thang”; sẽ có thêm những trải nghiệm về nghề truyền thống của dân tộc địa phương.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *