Lễ hội văn hóa – Giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch

Lễ hội văn hóa - Giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 âm lịch

Lịch sử văn hóa Việt Nam từ bao đời nay, giỗ tổ Hùng Vương đã trở thành một truyền thống lâu đời tốt đẹp của dân tộc luôn luôn trân trọng quá khứ, biết ơn các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước. Giỗ Tổ Hùng Vương là một sự phát triển cao có tính chất trừu tượng hóa ý thức về cội nguồn, bắt rễ sâu xa từ các tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, ông bà ở trong gia đình, dòng tộc, làng xã. Trong tâm thức của người Việt Nam, Vua Hùng là thủy tổ dựng nước, là tổ tiên của một cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Dựa vào uy linh của Thánh, ý thức cộng đồng đã hình thành và phát triển từ trong chính gia đình đến dòng họ, từ xóm giềng và mở rộng ra là cả cộng đồng theo quan hệ huyết thống dòng máu Lạc Hồng và là con cháu Lạc Hồng. Trong tâm khảm của chúng ta, “Đồng bào” nghĩa là sinh ra trong cùng một bọc, đều là những người anh em.

Đồng bào đã trở thành một khái niện mang tính đại diện cho tinh thần cố kết cộng đồng và có sức mạnh to lớn trong việc hội tụ, khơi dậy, củng cố lại ý thức quốc gia, dân tộc. Tín ngưỡng và các lễ hội Đền Hùng trong quá trình hình thành, tồn tại đã góp một phần quan trọng trong việc tạo nên các giá trị đạo đức truyền thống, lòng yêu nước, tự hào về dân tộc, khơi dậy được tinh thần đại đoàn kết toàn dân của người Việt Nam.

Nguồn gốc ra đời của ngày Giỗ tổ Hùng Vương

Nguồn gốc ra đời của ngày Giỗ tổ Hùng Vương
Lễ hội đã diễn ra với nhiều hoạt động văn hoá dân gian

Theo truyền thuyết dân gian, Lạc Long Quân và Âu Cơ được xem là Thủy Tổ người Việt, cha mẹ của các Vua Hùng. Bởi vậy Lễ hội Đền Hùng còn gọi là Giỗ Tổ Hùng Vương. Có vị thế đặc biệt trong tâm thức của người Việt. Giỗ Tổ Hùng Vương diễn ra vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch, tại Đền Hùng, Việt Trì, Phú Thọ. Trước đó hàng tuần, lễ hội đã diễn ra với nhiều hoạt động văn hoá dân gian và kết thúc vào ngày 10 tháng Ba âm lịch với Lễ rước kiệu và dâng hương tại Đền Thượng

Để ghi nhớ công ơn của các Vua Hùng có công khai thiên, lập địa. Vua Lê Thánh Tông năm 1470 và đời vua Lê Kính Tông năm 1601 sao chép đóng dấu kiềm để tại Đền Hùng, chọn ngày 11 và 12 tháng 3 âm lịch làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương. Đến thời nhà Nguyễn – năm Khải Định thứ 2 chính thức chọn ngày 10 tháng 3 Âm lịch làm ngày giỗ Tổ Hùng Vương để tưởng nhớ các Vua Hùng và nhắc nhở mọi người Việt Nam cùng tưởng nhớ thờ cúng Tổ tiên.

Vào ngày 6/12/2012, việc giỗ tổ Hùng Vương đã được cả thế giới biết đến khi UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là một Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Ngày giỗ tổ Hùng Vương 10/3 không chỉ thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn. Mà còn là niềm tự hào của người Việt trước bạn bè quốc tế. Tổng số trên cả nước có 1.417 đền thờ Vua Hùng.

Ý nghĩa sâu xa của ngày Giỗ tổ Hùng Vương

Ý nghĩa sâu xa của ngày Giỗ tổ Hùng Vương
Dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ tổ mồng 10 tháng 3

Ngày giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm là ngày hội chung của toàn dân. Ngày mà “dù ai đi ngược về xuôi, nhớ ngày Giỗ tổ mồng 10 tháng 3” đều quay về với cội nguồn. Tưởng nhớ đến công lao của các vị vua Hùng đã có công dựng nước và giữ nước. Trong ngày này, nhân dân cả nước còn có điều kiện để tham gia vào các hoạt động văn hóa. Thể hiện lòng thành kính tri ân các Vua Hùng đã có công dựng nước. Cùng các bậc tiền nhân đã vì dân giữ nước.

Theo đánh giá của các chuyên gia UNESCO; “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” đã đáp ứng được tiêu chí quan trọng nhất trong 5 tiêu chí. Đó là, di sản có giá trị nổi bật mang tính toàn cầu. Khích lệ ý thức chung của mọi dân tộc trong việc thúc đẩy giá trị đó.

Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng còn là dịp để giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, đồng thời còn là dịp quan trọng để chúng ta quảng bá ra thế giới về một Di sản vô cùng giá trị, độc đáo, đã tồn tại hàng nghìn năm, ăn sâu vào tâm hồn, tình cảm, trở thành đạo lý truyền thống của đồng bào cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài, là ngày để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta cùng nguyện một lòng mãi mãi khắc ghi lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước – Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

>>> Tham khảo thêm chuyên mục văn hóa Việt Nam

Ý nghĩa của các lễ vật trong ngày giỗ tổ

Biểu tượng bọc trăm trứng

Mang ý nghĩa về nguồn gốc cao quý “con Rồng, cháu Tiên” của người Việt. Thể hiện tình dân tộc, nghĩa đồng bào. Biểu tượng bọc trăm trứng còn thể hiện sự sinh sôi nảy nở, con cháu sum họp, yêu thương nhau.

Hạt lúa thần

Biểu tượng cho nền nông nghiệp lúa nước thời Văn Lang. Hạt lúa không chỉ là lương thực quan trọng nuôi sống con người. Mà còn là biểu tượng thể hiện gửi gắm khát khao cuộc sống sung túc, no đủ, mùa màng bội thu.

Trầu cau

Là biểu tượng vô cùng gần gũi, quen thuộc trong đời sống làng xã người Việt. Hình ảnh trầu cau quấn quýt mang hàm ý về tình yêu chung thủy; sự gắn kết yêu thương trong gia đình. Thể hiện ước mong lứa đôi hạnh phúc.

Bánh chưng, bánh dày

Bánh chưng, bánh dày
Các phẩm vật được cúng trong ngày Giỗ tổ

Là vật phẩm độc đáo, trí tuệ, tài  năng, sự sung túc và thịnh vượng, thể hiện triết lý âm dương về trời đất của người Việt: “đất như cái mâm vuông, trời như cái bát úp” hòa hợp, có nếp, có tẻ.

Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao

Biểu tượng bộ ba linh vật trên thể hiện sự mạnh mẽ, uy nghi, trang trọng, ước mơ, khát vọng chiến thắng và chế ngự thiên tai, chữ “chín” trong sính lễ còn được hiểu là những con vật đó phải trong độ tuổi trưởng thành, sung mãn nhất.

Chim lạc

Hình tượng chim Lạc có hướng bay ngược chiều kim đồng hồ là biểu tượng chim thần; rất gần gũi trong đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt cổ.

Cho đến nay, Đảng và Nhà nước đều rất quan tâm tới việc thờ cúng các Vua Hùng. Cấp kinh phí để tôn tạo không gian thờ cúng. Đưa truyền thuyết Hùng Vương vào chương trình giảng dạy để giáo dục thế hệ trẻ. Cho phép nhân dân cả nước nghỉ lễ ngày giỗ Tổ (mùng 10 tháng 3 âm lịch). Để tham gia, tổ chức các hoạt động tế lễ hướng về cội nguồn dân tộc.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *